Czy dawna ulga budowlana nadal obowiązuje?
Tradycyjna ulga budowlana nie jest dostępna dla nowych wydatków. Została zniesiona, dlatego obecnie nie można rozpocząć odliczania kosztów budowy domu poniesionych dziś na zasadach tej historycznej preferencji. Sam fakt, że podatnik buduje, kupuje lub remontuje nieruchomość, nie daje prawa do dawnej ulgi.
Określenie „ulga budowlana” bywa jednak używane w różnych znaczeniach. Może odnosić się do dawnych ulg mieszkaniowych, ale potocznie nazywa się tak również współczesne odliczenia dotyczące wydatków na dom. Najczęściej chodzi wówczas o ulgę termomodernizacyjną, która ma inne warunki i obejmuje węższy zakres prac.
Dlatego odpowiedź zależy od tego, o jakiej uldze mowa: nie można dziś uzyskać dawnej ulgi za nowe wydatki na budowę, ale w określonych sytuacjach można skorzystać z aktualnych preferencji podatkowych związanych z istniejącym domem. Przed planowaniem rozliczenia warto ustalić, czy wydatek dotyczy prawa nabytego, czy kwalifikuje się do obecnego odliczenia.
Kto może kontynuować odliczanie dawnej ulgi?
Niektórzy podatnicy mogą nadal rozliczać niewykorzystaną część dawnej ulgi budowlanej. Dotyczy to osób, które nabyły do niej prawo, gdy obowiązywały odpowiednie przepisy, spełniły ówczesne warunki i nie wykorzystały całej przysługującej kwoty. W takim przypadku znaczenie ma indywidualna historia rozliczeń oraz wysokość wcześniej ustalonej, niewykorzystanej ulgi.
Warto rozdzielić dwie kwestie: moment poniesienia wydatku i moment wykorzystania odliczenia. Koszty musiały zostać poniesione w okresie, w którym przepisy pozwalały skorzystać z ulgi, i musiały spełniać ówczesne wymogi. Samo odliczenie pozostałej części mogło być rozliczane później, jeśli podatnik zachował prawo nabyte.
Nie można natomiast dopisać do dawnej ulgi współczesnych kosztów budowy lub zakupu nieruchomości. Posiadanie faktur za aktualne prace nie tworzy prawa do historycznego odliczenia. Dawna ulga nie ma więc jednego aktualnego limitu dla nowych inwestycji, ponieważ takich wydatków nie można do niej kwalifikować. W przypadku praw nabytych liczy się kwota ustalona wcześniej dla konkretnego podatnika.
Czym różni się ulga termomodernizacyjna od ulgi budowlanej?
Ulga termomodernizacyjna jest aktualnym odliczeniem, które najczęściej bywa mylone z dawną ulgą budowlaną. Przysługuje właścicielom i współwłaścicielom istniejących domów jednorodzinnych, w tym budynków w zabudowie bliźniaczej i szeregowej. Nie obejmuje ogólnych kosztów budowy nowego domu, lecz wybrane wydatki związane z poprawą efektywności energetycznej istniejącego budynku.
Przedsięwzięcie termomodernizacyjne powinno prowadzić do ograniczenia zapotrzebowania na energię potrzebną do ogrzewania lub podgrzewania wody, zmniejszenia strat energii albo częściowej lub całkowitej zmiany źródła energii na odnawialne. Nie wystarczy zatem, że praca jest wykonywana w domu. Musi odpowiadać celowi termomodernizacji, a poniesiony koszt musi należeć do rodzajów materiałów, urządzeń lub usług wskazanych w przepisach.
Odliczenie przysługuje od dochodu lub przychodu, a nie jako zwrot całej kwoty wydanej na inwestycję. Faktyczna korzyść podatkowa zależy między innymi od wysokości kwalifikowanych kosztów, dochodu podatnika i stosowanej formy opodatkowania. Ulga termomodernizacyjna nie zastępuje więc dawnej ulgi budowlanej. Ma inny cel, inne warunki i dotyczy określonych prac przy istniejącym domu.
Jakie wydatki i limity trzeba uwzględnić?
W ramach ulgi termomodernizacyjnej można rozliczyć wyłącznie wydatki mieszczące się w aktualnym wykazie. Koszt musi być udokumentowany fakturą VAT wystawioną przez podatnika, który nie korzysta ze zwolnienia z VAT. Przed zakupem materiałów lub zleceniem prac warto więc sprawdzić, czy dana pozycja kwalifikuje się do odliczenia i czy dokumentacja będzie prawidłowa.
Maksymalny limit wynosi 53 000 zł na podatnika. Jest to limit łączny dla przedsięwzięć termomodernizacyjnych w budynkach, których dana osoba jest właścicielem lub współwłaścicielem. Nie oznacza on, że każdy właściciel otrzyma 53 000 zł zwrotu. To najwyższa kwota wydatków, którą można odliczyć, jeśli spełnione są pozostałe warunki.
Przykładowo, jeśli właściciel poniesie 30 000 zł kwalifikowanych kosztów i nie otrzyma na nie zwrotu ani dofinansowania, może odliczyć tę kwotę, o ile spełnia pozostałe wymogi. Przy wydatkach wynoszących 60 000 zł odliczenie będzie ograniczone do 53 000 zł. W obu przypadkach rzeczywista oszczędność podatkowa będzie zależeć od sytuacji podatnika.
Nie można odliczyć części wydatku, która została sfinansowana dotacją, zwrócona podatnikowi albo zaliczona do kosztów uzyskania przychodów. Nie należy też odliczać tej samej kwoty ponownie w ramach innej ulgi. Jeśli inwestycja jest współfinansowana, trzeba ustalić, jaka część kosztu faktycznie została pokryta przez podatnika.
Jakie terminy obowiązują przy termomodernizacji?
Przedsięwzięcie trzeba zakończyć w ciągu trzech kolejnych lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek. Termin warto uwzględnić już na etapie planowania prac, zwłaszcza gdy inwestycja obejmuje kilka etapów, dostawy materiałów i rozliczenia z wykonawcami.
Jeżeli podatnik nie może odliczyć całej kwalifikowanej kwoty w jednym roku, ponieważ jego dochód lub przychód jest zbyt niski, niewykorzystaną część może rozliczać w kolejnych latach. Maksymalny okres wynosi sześć lat od końca roku, w którym poniesiono pierwszy wydatek. W praktyce trzeba zatem pilnować zarówno terminu zakończenia inwestycji, jak i czasu na wykorzystanie odliczenia.
Przed rozliczeniem należy sprawdzić aktualny wykaz kwalifikowanych wydatków oraz zasady łączenia ulgi z dofinansowaniem. Warto zachować faktury, potwierdzenia płatności i dokumenty dotyczące uzyskanych dotacji lub zwrotów. Ułatwia to prawidłowe ustalenie kwoty, którą można odliczyć.
Jak przygotować kosztorys i uniknąć pomyłek?
Przy planowaniu termomodernizacji dobrze jest oddzielić koszty kwalifikowane od pozostałych wydatków. Wstępny obmiar powierzchni ścian, dachu, podłóg czy stolarki pomaga oszacować ilość materiałów i porównać oferty wykonawców. Nie przesądza jednak o prawie do ulgi: o kwalifikacji decydują przepisy, rodzaj przedsięwzięcia i prawidłowe udokumentowanie kosztu.
Przed rozpoczęciem prac sprawdź, czy jesteś właścicielem lub współwłaścicielem istniejącego domu jednorodzinnego, czy planowane działania mają cel termomodernizacyjny oraz czy materiały i usługi znajdują się w obowiązującym wykazie. Następnie oszacuj wydatki, uwzględniając limit 53 000 zł na podatnika, możliwe dofinansowania i trzyletni termin zakończenia przedsięwzięcia.
Najważniejsze rozróżnienie jest proste: dawnej ulgi budowlanej nie można dziś uzyskać za nowe wydatki, choć część podatników może kontynuować odliczenie przyznane wcześniej. Ulga termomodernizacyjna nadal może pomóc obniżyć podstawę opodatkowania, ale tylko przy kwalifikowanych pracach w istniejącym domu i po spełnieniu określonych warunków.
Wykorzystane materiały
- https://podatki.gov.pl/ulgi-i-odliczenia/ulga-termomodernizacyjna-pit-kto-i-ile-moze-odliczyc
- https://www.gov.pl/web/ias-wroclaw/kas-przypomina-jak-skorzystac-z-ulgi-termomodernizacyjnej
- https://sip.lex.pl/orzeczenia-i-pisma-urzedowe/pisma-urzedowe/0114-kdwp-4011-398-2026-2-ig-ulga-termomodernizacyjna-185336304